Şeffaf plak tedavisinde başarılı sonuçlar almak için plakların tedavi süresince düzenli kullanılması ve yemek haricinde ağızdan çıkarılmaması gerekir. Bu ana kuralların ayrıntıları ve bunların dışında dikkat edilmesi gereken durumlar da şöyle sıralanabilir;
Şeffaf Plak Tedavisinde Başarı İçin Temel Kurallar
Kullanım ve Süre
- Takma süresi: Plaklar, dişlerin planlanan konuma hareket etmesi için günde en az 22 saat aralıksız takılmalıdır. Genelde 2 veya 3 ana öğün yanında en fazla 2 defa ara öğün ya da sıcak içecek nedeniyle çıkartılabilirler. Bu çıkarmaların toplam süresi 2 saati çok geçmemelidir.
- Yeme ve içme: Yemek yerken ve sıcak/şekerli içecekler (asitli içecekler ve alkollü içecekler de bunlara dahildir ) tüketirken plaklar mutlaka çıkarılmalıdır. Plak takılıyken yalnızca su ya da sade soda içilebilir. Bazen soğuk şekersiz içeceklerde çıkarılmadan kullanılabilirler, ama bu içecekler tüketildikten sonra dişleri fırçalamak ya da ağzı çalkalamak amacıyla kısa süre çıkarılmaları uygun olacaktır.
- Değişim zamanı: Hekimin önerdiği takvim ve değişim sıklığına (genellikle 7-14 günde bir) tam olarak uyulmalıdır. Plak değişim sıklığı; hastanın yaşına, tedavideki hareketlerin zorluğuna ve hastanın tedaviye uyumuna göre doktorlar tarafından belirlenmektedir. Her yeni plağa başlandığında ilk 12 saat veya biraz daha fazla süre hiç çıkarılmaması diş hareketlerinin verimli olabilmesi için önemlidir; bu nedenle pek çok ortodontist plak değişimini gününde akşam yemeğinden sonra yapılmasını önermektedir.
Temizlik ve Bakım
- Günlük temizlik: Plaklar ılık su ve yumuşak bir fırça yardımıyla, sabun veya özel temizlik tabletleriyle temizlenmelidir. Sıcak su veya diş macunu kullanımı plakların yapısını bozar ve çizebilir. Herhangi bir kimyasal temizleyici (bulaşık deterjanı ve çamaşır suyu gibi) kesinlikle kullanılmamalıdır.
- Ağız hijyeni: Her yemekten sonra dişler fırçalanmalı, plaklar tekrar takılmadan önce ağız ve diş temizliğine özen gösterilmelidir. Dişlerin temizliğine dikkat edilmezse arayüz çürüğü veya yaygın demineralizasyonlar (çıkmayan beyaz lekeler) çok hızlı gelişebilmektedir.
Saklama ve Koruma
- Saklama kutusu: Plaklar ağızda olmadığında kesinlikle peçeteye sarılmamalı, kaybolma veya kırılmayı önlemek için kendi saklama kutusunda muhafaza edilmelidir. Bu plak kutularının da temizliğine dikkat edilmeli, plaklar kutuya konulurken aşırı ıslak ya da tükürük bulaşık olmamalıdır. Ara ara bu plak kutuları bulaşık deterjanı veya hafif sirkeli suyla yumuşak süngerle temizlenebilirler, ancak sonrasında iyice kurulanmalıdırlar.
- Eski plaklar: Tedavi sürecinde kullanılan eski plaklar, hekimin aksi bir talimatı olmazsa atılmamalı, güvenli bir şekilde kendi paketlerinde saklanmalıdır. Tedavi gidişatında bir aksilik olduğunda geçmiş plaklar kullanılmak zorunda kalınabileceği unutulmamalıdır.
Plak Tedavisinde Acil ve Önemli Durumlar
- Kullanılmakta olan plağın kaybı veya kırılması: Şeffaf plak tedavisinde plakların kaybedilmemesi çok önemlidir. Ancak yine de böyle durumlar olabilmektedir. Kullanılmakta olan plak kaybedilirse veya kırılırsa, hiç vakit kaybetmeden bir sonraki plağa geçilmeli ve bu plaklar çok daha iyi sürelerde kullanılmalıdır. Hastanın elinde bir sonraki plak yoksa, bir önceki plağa dönülmelidir. Eğer kayıp halinde doktora ulaşana kadar plaklar dişlere takılı olmazsa dişler eski haline göre değişik hareketler yapacağından bir süre sonra hiçbir plak dişlere oturtulamaz. Plak kaybı veya kırılması sonrası dişlere uygun plaklar takıldıktan sonra doktora bilgi verilmeli ve O’nun bundan sonraki talimatlarına da dikkat edilmelidir.
- Seyahate çıkarken: Şeffaf plak tedavisi gören hastaların seyahate çıkarken mevcut plakları dışında bir veya iki önceki ve seyahat süresince değiştirme ihtimali olsun olmasın sonraki plakları yanında bulundurması önemlidir. Tedavide kullanılmak üzere verilmiş elastikler varsa bunlar da mutlaka valize alınmalıdır.
- Tedavideki ataşman veya butonların düşmesi: Şeffaf plak tedavilerinde diş hareketlerinin gerçekleşmesine yardımcı olan ataşmanlar veya lastiklerin takıldığı butonlar nadir de olsa düşebilmektedirler. Böyle bir durum fark edildiğinde hasta doktoru ile iletişime geçip randevusunu erkene çekme gerekliliğini sormalıdır. Bazen dişin hareketi nedeniyle acil yenilenmeleri gerekebilir, bazen de randevuya kadar beklemek sorun teşkil etmeyebilir.
- Yeni geçilen plakların dişlere oturmaması: Şeffaf plaklar, sırayla değiştirildiğinde bazen sıradaki plaklar dişlere oturmayabilir. Bu durum önceki plakların kullanımının yetersiz olmasından kaynaklanabilir.
Tedavi süreci hakkında ayrıntılı bilgi için şeffaf plak tedavisi sayfamıza, şeffaf plakların tarihçesi için Invisalign nedir yazımıza göz atabilirsiniz.
Ağız ve diş sağlığıyla ilgili genel bilgilere Türk Dişhekimleri Birliği’nin web sitesinden de ulaşabilirsiniz.